© 2018 | An Christiaens

  • YouTube Social Icon
  • Wix Twitter page
  • Wix Facebook page
  • Instagram Social Icon

Nieuw Vlaams onteigeningsdecreet goedgekeurd in Vlaams Parlement

February 15, 2017

 

Vlaanderen kreeg met de 6e staatshervorming de kans om een eigen procedure uit te werken voor onteigeningen door de overheid. Het ontwerp werd op 15 februari goedgekeurd in het Vlaams Parlement. Voor alle onteigeningen binnen het Vlaams Gewest komt er een overkoepelende onteigeningsregeling. Die vervangt de bestaande federale wetten en zet in op uniformiteit en helderheid. De huidige wetgeving is verouderd en er is een duidelijke maatschappelijke vraag is naar een eenvormige, snelle en efficiënte procedure. Het nieuwe onteigeningsdecreet komt tegemoet aan de overheid, die projecten realiseert van algemeen belang, en aan de burger, die zekerheid krijgt over de rechtspositie en een optimale rechtsbescherming.

 

An Christiaens:

“Het nieuwe onteigeningsdecreet moet ons toelaten om op een snelle en efficiënte manier projecten van algemeen belang te realiseren, maar ook met voldoende aandacht voor de rechten van de betrokken personen. Het vindt een goed evenwicht tussen de rechten van mensen die dreigen onteigend te worden en het algemeen belang. Het moet ook zorgen voor procedurele vereenvoudiging, want efficiëntie en snelheid is voor alle partijen belangrijk. Onteigening blijft het wel het uiterste redmiddel.”

 

Meer autonomie voor gemeenten

 

Voortaan is er voor de betrokken overheden geen voorafgaandelijke machtiging van de minister meer nodig hebben om tot onteigening kunnen overgaan. De Vlaamse Regering, de gemeenten en provincies worden hiervan vrijgesteld en krijgen zo meer autonoom beslissingsrecht. Voor de overige lokale instanties die bevoegd zijn om te onteigenen, zoals bv. een OCMW of AGB, wordt het machtigingstoezicht georganiseerd op hetzelfde bestuurlijke niveau. Zij zullen pas een definitief onteigeningsbesluit kunnen nemen als ze daartoe door de gemeenteraad van de betrokken gemeente gemachtigd worden. Andere bevoegde rechtspersonen moeten wel nog verplicht een machtiging bij de Vlaamse Regering aanvragen.

Gemeenten en provincies krijgen een algemene grondslag om tot onteigening over te gaan wanneer dit noodzakelijk is voor de uitwerking van de infrastructuur of het beleid. Voor andere instanties is een specifieke rechtsgrond nog steeds verplicht. Gemeenten kunnen bijgevolg voor gemeentelijke aangelegenheden overgaan tot onteigening, zonder een machtiging door de hogere overheid gemachtigd te hoeven worden. Zij moeten daarvoor uiteraard aan de fundamentele basisvoorwaarden voldoen.

 

Eenvoudige administratieve procedure

 

Er wordt een eenduidige administratieve procedure ingesteld voor alle instanties, gebaseerd op een duidelijk onteigeningsbesluit, een onteigeningsplan en een projectnota. Het openbaar onderzoek daarvan wordt verplicht gemaakt. Het is ook verplicht om onderhandelingen met de eigenaars te voeren om het onroerend goed eerst in der minne te verwerven. De procedure laat ook toe dat eigenaars een verzoek tot zelfrealisatie indienen voor het project dat de overheid voor ogen had op hun eigendom.

Binnen de Raad voor Vergunningsbetwistingen wordt een gespecialiseerde onteigeningskamer voorzien die bevoegd wordt voor beroepen tegen de definitieve onteigeningsbeslissing.

 

Gerichte gerechtelijke procedure

 

Er wordt een eigen gerechtelijke procedure voorzien om efficiënter en sneller voortgang te maken. De vrederechter wordt benoemd als enige bevoegde instantie. Vandaag vindt de procedure plaats voor de Vrederechter of voor de Rechtbank van Eerste Aanleg, afhankelijk van de gekozen procedure op basis van de federale wetten. Door de keuze voor de vrederechter, die de nodige expertise heeft inzake de problematiek, kan de procedure sneller verlopen en wordt de FOD Justitie ontlast. De zaak wordt aanhangig gemaakt middels dagvaarding, en niet langer via verzoekschrift. Nadien wordt de procedure gesplitst en wordt eerst de wettigheid van de onteigening beoordeeld, om vervolgens de definitieve onteigeningsvergoeding te bepalen. Er wordt voorzien in korte behandelings- en beslissingstermijnen, wat de doorlooptijd aanzienlijk moet verkorten.

 

Inwerkingtreding

 

Het nieuwe decreet was aangekondigd voor 2014 maar liep heel wat vertraging op. De Vlaamse Regering keurde op 21 oktober 2016 het ontwerp van decreet betreffende onteigening voor het algemeen nut definitief goed. Het ontwerp kon eindelijk naar het Vlaams Parlement worden gebracht. Daar werd op dinsdag 31 januari goedgekeurd in de commissie Algemeen beleid, financiën en begroting en in februari in de algemene vergadering. Wanneer het decreet in werking treedt is nog niet vastgelegd. De Vlaamse Regering stelt de datum vast, maar de nodige uitvoeringsbesluiten moeten nog worden opgemaakt. Volgens An Christiaens kan dit niet meer lang op zich laten wachten:

 

 “Het is de bedoeling dat de Vlaamse Regering dit voorjaar de uitvoeringsbesluiten opstelt. In de loop van 2017 kan het decreet dan hopelijk in werking treden. Het was een werk van lange adem, en we mogen hopen dat de eindsprint nu is ingezet. The proof of the pudding is in the eating.”

 

Please reload