© 2018 | An Christiaens

  • YouTube Social Icon
  • Wix Twitter page
  • Wix Facebook page
  • Instagram Social Icon

Reddingsplan voor laatste wilde hamsters van Vlaanderen in Widooie

August 11, 2016

 

Wilde hamsters zijn in heel West-Europa met uitsterven bedreigd. Ook in Vlaanderen geldt code rood. Terwijl de wilde hamster enkele tientallen jaren geleden nog overal voorkwam in Limburgse en Vlaams-Brabantse akkers, worden er nu nog maar 30 exemplaren geschat. Zij bevinden zich hoofdzakelijk in het landbouwgebied van Widooie. Natuurpunt organiseert jaarlijks in samenwerking met Likona een telling van de soort om de evolutie in kaart te brengen. Op maandag 8 augustus gingen vrijwilligers van Leefmilieu Tongeren en Jong CD&V op zoek in de graanakkers naar de burchten van de bedreigde diersoort. Er werden 5 hamsterburchten gevonden. De komende week volgen nog tellingen op andere akkers.

 

Het voortbestaan van de diersoort wordt in gevaar gebracht door de steeds intensievere landbouwmethodes en de verandering van teeltsoorten. Omdat graanvelden onmiddellijk omgeploegd worden na de oogst heeft de hamster geen kans meer op natuurlijke voedselvoorziening. Het dorsen zorgt bovendien ook voor ander gevaar. Door het gebrek aan beschutting worden de hamsterburchten immers extra zichtbaar voor de natuurlijke vijand.

 

Hamstertellingen

 

Al bijna 20 jaar worden in de akkers in Widooie en omgeving hamstertellingen georganiseerd. De toestand en trends van Vlaamse en Limburgse kwetsbare soorten worden zo in kaart gebracht. Vrijwilligers zoeken onder begeleiding van Natuurpunt en Likona sporen van de bedreigde diersoort.

An Christiaens (Vlaams Parlementslid voor CD&V) ging mee op zoek naar de hamsterburchten. Ze volgt dit dossier op in het Vlaams Parlement:

 

“Bij de laatste tellingen werden er nog maar enkele tientallen hamsterburchten gevonden en snelle actie is dus vereist. Minister Schauvliege wil de populatie de komende vijf jaar zien aangroeien tot 500 burchten en bevestigt haar engagement met een soortenbeschermingsprogramma. De minister maakt €623.500 vrij voor maatregelen die de leefomgeving van de wilde hamster verbeteren en voor het kweken van de soort. Binnen vijf jaar zouden meer wilde hamster in de Tongerse akkers moeten kunnen overleven.”

 

Soortenbeschermingsprogramma

 

De bescherming van de wilde hamster kadert in het soortenbeschermingsplan dat minister Joke Schauvliege uitrolt. Voor elke diersoort in het plan worden maatregelen vastgelegd die de komende vijf jaar zullen worden uitgevoerd.  De hamster behoort tot de eerste prioriteit deze legislatuur, samen met de kwartelkoning en de grauwe kiekendief.

 

Joke Schauvliege, Vlaams minister voor Omgeving, Natuur en  Landbouw:

 

“De hamster is een zeldzaam knaagdier dat in Vlaanderen nog slechts in enkele akkergebieden in de provincies Vlaams-Brabant en Limburg voorkomt. De huidige omvang van de populatie en de oppervlakte geschikt leefgebied vereisen op korte termijn maatregelen die ik in een soortbeschermingsprogramma heb opgenomen. De doelstellingen zijn ambitieus, maar noodzakelijk om de hamster duurzaam te behouden in Vlaanderen.  Het soortbeschermingsprogramma heeft ook tot doel om aan te tonen dat een goede samenwerking tussen landbouw en natuurbeheer tot win-winsituaties voor alle betrokken partijen kan leiden.”

 

Voor het totale plan wordt door de minister €623.500 vrijgemaakt. Het gros van de middelen gaat naar het kweekprogramma (€ 375.000), en naar de beheersovereenkomsten die met landbouwers gesloten worden (€ 179.739) en naar een gebiedscoördinator (€ 100.000) om het gebied maximaal te optimaliseren voor de hamster.

 

Hamstervriendelijke maatregelen

 Lokale landbouwers kunnen meewerken aan de bescherming van de soort. In ruil voor subsidies (1820 EUR/ha) nemen de landbouwers gedurende 5 jaar beschermende maatregelen op de percelen waar nu nog hamsterpopulaties leven.  Landbouwers zaaien de akker dan in met een graangewas dat blijft staan tijdens de winter. Ze ploegen de grond niet om, waardoor de hamsterburchten niet vernietigd worden en de dieren dekking kunnen zoeken voor roofvogels. Als er voldoende hamstervriendelijk gebied gerealiseerd is worden wilde hamsters uit een kweekprogramma uitgezet op de akkers.

 

An Christiaens (Vlaams Parlementslid voor CD&V):

“Het uitzetten van gekweekte wilde hamsters is een cruciale maatregel om de hamsterpopulatie eindelijk te doen herleven. Hiervoor moet het gebied waarin ze kunnen overleven echter groot genoeg zijn, zo’n 125 ha. Op dit moment is er slechts 25 ha in het gebied maar er komt een gevoelige uitbreiding. In de komende 5 jaar volgt 100 ha extra en nog eens 125 ha in de jaren daarna. In 2018 kan men overgaan tot de eerste uitzettingen.”

 

Om het aansluitend gebied met hamstervriendelijk beheer te realiseren zal gewerkt worden met een Agrobeheersgroep. Dat is een lokale samenwerking van landbouwers, meestal binnen één gemeente.  Ze worden ondersteund door de regiocoördinator van het Agrobeheercentrum ECO² , de koepelorganisatie voor agrarisch natuurbeheer in Vlaanderen dat samenwerkt met boerenorganisaties en Vlaamse administraties. Door als landbouwer samen te werken in een Agrobeheergroep kunnen landbouwers het gebiedsgericht beheer veel effectiever uitvoeren en hebben ze het natuurbeheer op hun terrein beter in eigen handen.

 

An Christiaens (Vlaams Parlementslid CD&V):

“De tellingen zorgen voor waardevolle informatie. Door het in kaart brengen van de evolutie kan het effect van het beschermingsprogramma van dichtbij gemonitord worden. Widooie is de enige plaats in Vlaanderen waar dit soort reddingsprogramma nog zin heeft, dus ik hoop dat Tongeren de wilde hamster alle overlevingskansen biedt. Binnen enkele jaren hopen we heel wat meer hamsterburchten aan te treffen op de akkers.”

Het soortenbeschermingsprogramma van Joke Schauvliege is een belangrijke stap in de bescherming van de kwetsbaarste diersoorten. Het is een waardevol project voor natuurbehoud in Vlaanderen en voor Tongeren in het bijzonder.

Please reload