© 2018 | An Christiaens

  • YouTube Social Icon
  • Wix Twitter page
  • Wix Facebook page
  • Instagram Social Icon

Minister bekijkt huursubsidie voor psychiatrische en ex-psychiatrische patiënten

June 25, 2015

 

Huisvesting van psychiatrische en ex-psychiatrische patiënten wordt meegenomen in de evaluatie van het Huursubsidiebesluit. Dat antwoordde minister Liesbeth Homans op een vraag van An Christiaens in de Commissie Wonen op 25/06/2015.

 

An Christiaens kaartte de problematiek rond de huisvesting van psychiatrische en ex-psychiatrische patiënten aan. Bewoners die na een verblijf in een psychiatrisch centrum of bij beschut wonen huisvesting zoeken op de reguliere markt stoten daarbij vaak op moeilijkheden. Velen van hen kunnen niet terugvallen op een sociaal netwerk, zijn (nog) niet actief op de arbeidsmarkt en zijn financieel beperkt tot een vervangingsinkomen. De lange wachtlijsten voor sociale woningen en woningen van sociale verhuurkantoren zorgen ervoor dat zij bij ontslag niet onmiddellijk opnieuw gehuisvest kunnen worden. Een huursubsidie zou hiervoor een oplossing kunnen bieden maar de doelgroep kan daar niet altijd op rekenen.

 

De huursubsidie is bedoeld voor aanvragers die voldoen aan volgende voorwaarden:

1.De aanvrager verhuist van een onbewoonbare, ongeschikte of te kleine woning naar een geschikte woning, of

2.de aanvrager verhuist van een woning die onaangepast is aan uw leeftijd of handicap naar een aangepaste woning, of

3.de aanvrager verhuist naar een woning van een sociaal verhuurkantoor, of
de aanvrager was dakloos en verhuist naar een geschikte woning

4.​De aanvrager bezit geen eigen woning

5.Het gezin van de aanvrager heeft een inkomen van maximaal 16.880 euro vermeerderd met 1.510 euro per persoon ten laste

6.de huurprijs van de huurwoning bedraagt maximaal 570 euro vermeerderd met 71,25 euro per persoon ten laste en met 57 euro in bepaalde gemeenten die vastgelegd zijn in de Vlaamse regelgeving.

In het geval van ontslag uit een psychiatrisch centrum of een initiatief beschut wonen is er vanzelfsprekend geen sprake van een onbewoonbare, ongeschikte of te kleine woning. De initiatieven verzekeren immers een kwaliteitsvolle woonomgeving.  Het argument van een onaangepaste woning is amper van toepassing. Het gebrek aan maatschappelijke voorzieningen zou een argument kunnen zijn, maar omwille van de beperkte mobiliteit van de bewoners bevinden initiatieven zich meestal in dorps- of stadskernen waar de nodige voorzieningen voorradig zijn. Het argument van de onaangepaste woning is dan ook weinig bruikbaar. Ook bij de erkenning als dakloze knelt het schoentje. Daarvoor moet de persoon in kwestie een verhoging van het leefloon hebben ontvangen of de federale installatiepremie van het ocmw hebben ontvangen. Die moeten specifiek zijn toegekend voor de woning die men wenst te huren en waar men de huursubsidie voor aanvraagt. Vanaf 1 mei 2014 kan men ook als dakloos worden beschouwd zonder de verhoging van het leefloon of de installatiepremie, maar daarvoor moet het ocmw attesteren dat deze in het verleden al eens werden genoten. Dit is zelden het geval, en bijgevolg voldoet de meerderheid van de bewoners die ontslagen worden uit het initiatief beschut wonen niet aan de voorwaarden om van een huursubsidie te kunnen genieten. Een betaalbare woning is nochtans cruciaal voor de maatschappelijke integratie.

Naast de betaalbaarheid van de woning is ook de terugkeerproblematiek een aandachtspunt.  Mensen met een psychiatrische achtergrond kunnen opnieuw residentiële zorg nodig hebben. Indien zij na ontslag opnieuw zelfstandig willen leven maken zij die hier eerder van genoten geen kans meer op een huursubsidie. Een geschikte woning vinden blijft nochtans opnieuw even moeilijk.

De problematiek is niet nieuw. Ook vorige legislatuur werd deze problematiek aangekaart, onder meer door Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers, maar de toenmalige minister van Wonen zag gezien de budgettaire beperkingen geen mogelijkheid om de doelgroep voor de huursubsidie uit te breiden. Toenmalig minister Freya Vandenbossche besliste om in het kader van sociaal wonen met een versnelde toewijzing te werken maar dit lost niet alle problemen op. Een positief initiatief dat in 2011 is opgestart zijn een aantal projecten ‘Wonen-Welzijn’ die in een regelluw kader onder andere de integratie van psychiatrische patiënten opnemen. Daarbij wordt van een Sociale Huisvestingsmaatschappij een inspanning gevraagd om deze mensen te laten instromen, met de zekerheid dat als het niet goed lukt de bewoners kunnen terugkeren naar de residentiële zorg. Deze projecten worden nu geëvalueerd. Als de evaluatie positief is wil minister Liesbeth Homans deze samen met minister Jo Vandeurzen voortzetten. Er zijn geen indicaties dat dat niet het geval zou zijn.

Minister Homans erkent de huisvestingsproblematiek van de psychiatrische patiënten en ex-patiënten. Zij wijst erop dat de installatiepremie van het OCMW een bijkomende oplossing kan zijn. Het OCMW voert in dat geval verplicht een middelentoets uit om te kijken of je zelf niet financieel bij machte bent om in je eigen huisvesting te voorzien. Voor mensen die daar recht op hebben is de installatiepremie een soort van huursubsidie.


Een ander initiatief dat genomen wordt in het kader van de huisvesting van de doelgroep is de toegang tot sociale huisvesting. In het kaderbesluit Sociale Huur worden er bepaalde prioritaire doelgroepen afgebakend.  Ook lokale besturen zelf kunnen een lokaal toewijzingsreglement nemen, waarbij er nog andere voorwaarden worden opgelegd. Het is volgens minister Homans wel degelijk zo dat er in de sociale huisvesting een voorrang is voor zeer specifieke doelgroepen en dat deze doelgroep er ook onder kan vallen mits begeleiding. Het zou onverstandig zijn mensen aan hun lot over te laten in een sociale of private woning.  Vanuit de bevoegdheid Wonen verzorgt minister Homans de huisvesting en voorziet minister Vandeurzen de begeleiding. Via de centra algemeen welzijnswerk (CAW’s) en dergelijke nemen lokale besturen ook heel wat initiatieven.

 

Binnen de sociale huisvesting bestaan twee toewijzingssystemen. De sociale huisvestingsmaatschappijen volgen de chronologie van de wachtlijst, rekening houdend met het kaderbesluit Sociale Huur waarin prioritaire doelgroepen zijn bepaald.  SVK’s passen een puntensysteem op basis van woonnood toe. Het SVK kan een belangrijke actor zijn in de huisvesting van deze doelgroep. Een SVK houdt naast woningkwaliteit van de huidige woning ook rekening met de woonnood en dreigende dakloosheid. Onder dreigende dakloosheid worden ook mensen begrepen die een instelling moeten verlaten en elders geen woonrecht meer hebben. Zij krijgen zo het hoogste puntenaantal binnen een SVK en kunnen vrij snel een woning verkrijgen.


De bezorgdheden over deze en andere kwetsbare doelgroepen zal onder de loep genomen worden in de evaluatie over het Huursubsidiebesluit. Minister Homans geeft aan dat de bezorgdheden die An Christiaens formuleerde  bekeken worden bij de evaluatie om eventueel te kunnen inpassen in het beleid. 

Please reload